Diğer Halîfeleri

Hüseyin Vassaf Efendi, Sefine’de “Ecell-i Hulefâsı” başlığı altında şu isimleri sayar: Hacı Mes’ud Bey, Hafız Mustafa Efendi, Seyyid Kemal ve Hüseyin, Müftü Şeyh Muhammed ve Müderris Ali Rıza, Şeyh Sırrı, Hacı Nuri, Yekta, Samatya İmamı Ali ve Âsım Efendiler. Yine kendisi Terceme-i halini verirken: “Tarikat-ı aliyye-i Nakşi- bendiye ve Kadiriyyeden mezun ve berhayat olan hülafamız” diyerek halîfelerini şöyle sıralar:
Biraderim Şeyh Abdüssamed ve mahdumum [Mehmed] Ali ve İstanbul dersiamlarından Ali Rıza ve Mehmed Rüşdî ve eimmeden Beşiktaş’ta Hacı Nuri ve Anadolukavağı’nda Hulusi ve Samatya’da Hâfız Mustafa ve Kastamonu vilayetinde Kadiri Dergâhı postnişîni Abdülhâdi ve Cide kazâsında müderris ve müfti Hüseyin, Beyrut vilayetinde Seyyid Abdülkadir, Şam’da Şeyh Yahya, Humus’da Şeyh Hasan, Erbil’de [Şeyh] Şemseddin, Kürdistan’da pîrzâdem Bahaeddin ve Ahmed efendilerden ibarettir. Bolu’lu Şeyh Muhyiddin Efendi ve Kastamonu’da Nasrullah camiinde uzun yıllar imamlık yapmış olan Hâfızu’l Kurra Ömer Aköz Efendi, Dişçi Ali Efendi (d.1307 v.1981), Karamanlı Hacı Osman Efendi, Diyarbakır vazifelisi Hacı Hasan Efendi, Yahyalılı Şeyh Mustafa Efendi de onun halifelerindendir.
Tefsir sâhibi Elmalılı Hamdi Yazır, son zamanlarda Esad Efendi (k.s.) ile görüşmeye başlamış ve ona candan bağlananlar arasına girmiştir.
Diğer Bağlıları
Hüseyin Vassaf Efendi Sefine’sinde şöyle der: “Hâl-i hazırda kendilerine ve halîfelerine müntesib olan zevâtın miktarı azîm bir miktara bâliğ olmuştur. Hele ilim erbabının kendilerine karşı gösterdikleri saygı ve tâ’zîmi örünce kalbim munbasıt olmaktadır.”
Kelâmî Dergâhı’nda yetişenlerin hadd-ü hesabı yoktur. Bunlar arasında Gazi Mahmud Muhtar Paşa (1867-1935), Prof. Mehmed Ali Aynî (1868-1945), Ömer Ferid Kam (1864-1944), o dönemin İstanbul Hukuk Fakültesi dekanı, yine İstanbul Üniversitesinden Matematik profesörü Ord. Prof. Mustafa S. Tunakan. İhsan Doğramacı’nın babası ve dedesinin Esad Efendi (k.s.)’nin müridlerinden oldukları söylenmektedir.
Hâfız Ali Rıza Sağman, dergâhın müdâvimleri arasında meşhur hâfızlarından olduğundan bahisle şu bilgileri vermektedir: “Hâfız İlyas’ı Birinci Cihan Harbi’nden sonra da Odabaşı’nda Kelâmî Dergâhı’nda dinlemiştim. Okuduğu aşr-ı şerif ile dinleyenleri gaşy eylemişti. Bu dergâh, malum, Şeyh Esad Erbilî’nin dergâhı idi. Birçok ekâbir ve e’âzım oraya derviş ve sâmi’în olarak devam ederdi. Derviş olarak devam edenlerin biri de meşhur Hâfız Sâmi idi. Hâfız Sâmi bu dergâhta bir kere bir aşr-ı şerif okudu. Dervişler vecd-ü istiğraka gelerek kendilerini kaldırıp kaldırıp yere vurdular. Dinleyenler feryada geldiler. Semâhâne kıyâmet gününe döndü.”
Esad Efendi (k.s.)’nin irtibat kurduğu önemli zevâtın, Mektûbat’ından tespit edebildiğimiz isimlerini şu şekilde sıralayabiliriz:
Ziya Bey, Hoca Yekta Efendi, Hacı Hüseyin Efendi, Zihni Efendi, Hâfız Mustafa Efendi, Hayri Bey, Ali Rıza Efendi, Ali Efendi, Mehmet Cemal Efendi, Hasan Halil Efendi, Semahatlı Efendi, Ethem Efendi, Hoca Mehmet Efendi, Hacı Âsım Bey, Hâfız Efendi, Tatar Halil Efendi, Fikri Efendi, Kavak Camii İmamı Hulusi Efendi, Bahâeddin Efendi, Tırnovalı Hoca Efendi, Sâmi Efendi, Abd’ün-Nâfi Efendi, Emin Efendi, İbn Ebi Abdissamed Efendi. Hasip Efendi’nin rivâyet ettiği dergâha gelen bazı zevât da şöyledir: Sütlüce İmamı Ömer Efendi, Hoca Tayfur Efendi, Kastamonulu Hafız Nuri Efendi, Kayseri Dersiâmı Hafız Abdullah Efendi, Konya Reisü’l Kurrası Konyalı Hafız Efendi, İstanbul Reisü’l Kurrası Hafız Hayrullah Efendi, Hoca Yusuf Efendi, Fatih Dersiâmı Hafız Abdullah Efendi, Abdulhakim Arvâsi, Küçük Hüseyin Efendi.



